Een veilige werkomgeving begint met de juiste inspectie en het op tijd keuren van hijsmiddelen. Bij producten zoals hijsbanden is regelmatig en zorgvuldig onderhoud essentieel. In dit blog beantwoorden we de vraag wanneer een hijsband moet worden afgekeurd en wat het betekent als een hijsband afgekeurd is. Zo voorkom je dat onveilige hijsbanden leiden tot gevaarlijke situaties.

1. Wettelijke kaders en normen

In Nederland valt het keuren en afkeuren van hijsbanden onder NEN-EN 1492-1 voor textiele hijsmiddelen en de Machinerichtlijn. De Arbeidsinspectie en AP-verantwoordelijken schrijven een aantal punten voor:

• Een periodieke keuring, minimaal één keer per jaar.
• Tussentijdse keuring bij een zichtbaar beschadigde hijsband.
• Direct bemerken en rapporteren bij defecten.

Wanneer een hijsband moet worden afgekeurd wordt dus deels wettelijk bepaald. Bij het zien van specifieke gebreken moet de band direct buiten gebruik worden gesteld en worden afgekeurd.

2. Visuele inspectie als basis van veilige hijsbanden

Iedere hijsband moet voor gebruik visueel geïnspecteerd worden. Let daarbij onder andere op:

• Schuren, splijten of draadbreuken in de vezels.
• Verbranding, zoals bruine vlekken door contact met hitte, vlam of laswerk.
• Chemische aantasting, bijvoorbeeld door zuren of oplosmiddelen.
• Uitrekken of vervorming, met name bij banden met labels.
• Losgeraakte of beschadigde lusnaden.

Wanneer een inspecteur zulke beschadigingen constateert, moet duidelijk worden aangegeven dat de hijsband is afgekeurd. De hijsband mag dan niet meer gebruikt worden.

3. Wanneer is reparatie mogelijk?

Sommige kleine beschadigingen leiden tot reparatie in plaats van afkeuring. Denk bijvoorbeeld aan:

• Een loslatende draad in de lasnaad, mits herstel wordt uitgevoerd door een gecertificeerd reparateur.
• Losse labels of gekrompen stickers, mits deze opnieuw correct worden aangebracht.

Toch blijft de vraag wanneer een hijsband precies moet worden afgekeurd belangrijk, omdat je ieder onveilig geval moet afkeuren. Reparatiegevallen komen niet vaak voor en in veel situaties moet de hijsband volledig worden afgekeurd.

4. Voorbeelden van afkeurcriteria

5. Keuring door een deskundige

Naast inspectie door de gebruiker is de jaarlijkse keuring door een bevoegd persoon verplicht. Dit is iemand die bekend is met:

• De eisen uit NEN-EN 1492-1.
• De gevoeligheden van textiel voor chemie, warmte en vocht.
• De manier waarop labels en lasnaden gecontroleerd moeten worden.

6. Registratie en traceerbaarheid

Een afgekeurde hijsband moet zorgvuldig worden geregistreerd en direct uit gebruik worden genomen. Zorg ervoor dat de hijsband:

• Direct wordt onttrokken aan gebruik.
• Wordt gelabeld of gemarkeerd als afgekeurd.
• Wordt geregistreerd met datum, reden en vervolgstap.
• Bekend is bij alle betrokken medewerkers.

Een hijsband die is afgekeurd, blijft afgekeurd. Herstellen of opknappen is geen optie wanneer de veiligheid niet meer gegarandeerd kan worden.

7. Praktische tips voor het voorkomen van afkeuring

1. Bewaar hijsbanden in droge, donkere ruimtes, uit direct zonlicht.
2. Vermijd wrijving tegen scherpe randen, hoeken of ogen.
3. Gebruik hijsbanden alleen binnen hun toegestane capaciteit.
4. Laat gebruikers trainen in inspectie, schadeherkenning en opbergen.
5. Stimuleer het melden van twijfel. Een band die mogelijk beschadigd is, kun je beter veilig afhandelen als afgekeurd.

8. Wat te doen bij een afgekeurde hijsband?

• Verwijder de hijsband direct uit gebruik en noteer de afkeurdatum en reden.
• Neem contact op met je leverancier of recyclingdienst.
• Vervang de band direct om stilstand te voorkomen.
• Analyseer waar afkeuring vaker voorkomt en leer daarvan binnen je organisatie.